Nagrodę imienia Wernera Holzera, przyznawaną za korespondencję zagraniczną, otrzymali w tym roku Katja Gloger i Jaafar Abdul Karim z Deutsche Welle. Uroczystość odbyła się we Frankfurcie, w historycznym ratuszu Römer, w dniu, w którym patron nagrody skończyłby sto lat.
Kim był Werner Holzer i kogo wyróżniono
Werner Holzer był doświadczonym reporterem i wieloletnim redaktorem naczelnym niemieckiego dziennika „Frankfurter Rundschau”. Przez dziesięciolecia relacjonował wydarzenia z najważniejszych punktów zapalnych na świecie i bronił idei dziennikarstwa międzynarodowego. Nagroda ma przypominać o zawodzie, który wielu uważa za niezbędny dla demokracji, choć redakcje na świecie się kurczą, a wolność prasy jest pod presją.
Pierwszą nagrodę przyznano Katji Gloger, długoletniej korespondentce w Rosji. Do Moskwy wyjechała w 1989 roku i w pierwszych latach prezydentury Władimira Putina towarzyszyła mu w podróży. Wspólnie z Georgiem Mascolo napisała niedawno książkę „The Failure” (w wolnym tłumaczeniu: „Porażka”), reportaż śledczy o niemieckiej polityce wobec Rosji. Autorzy ostro krytykują w niej błędne oceny i iluzje, które przez dziesięciolecia kształtowały tę politykę.
Drugie miejsce zajął Jaafar Abdul Karim, dziennikarz i prezenter DW. Jego program „JaafarTalk” trafia do milionów widzów w świecie arabskim i w Niemczech. Prowadzący rozmawia w nim w miastach takich jak Tunis, Bejrut czy Kair, często o tematach uznawanych za tabu. Od początku 2026 roku program zebrał ponad 1,1 mld wyświetleń na wszystkich platformach, a jego społeczność przekroczyła 9 mln obserwujących. Grant badawczy dostała niezależna dziennikarka Luise Land, która opisuje, dlaczego jej niemiecko-namibijska rodzina nadal posiada rozległe ziemie w Namibii. Przy okazji bada spuściznę ludobójstwa Hererów i Nama dokonanego przez niemieckie siły kolonialne na początku XX wieku.
Apel o obronę rzetelnych mediów
W swoim wystąpieniu Gloger przekonywała do tego, że w niemieckiej prasie potrzeba więcej dziennikarstwa i więcej relacji z zagranicy. Padło jedno zdanie, które podsumowuje jej przesłanie: „Musimy bronić wiarygodnego, rzetelnego i opartego na faktach dziennikarstwa wszystkimi siłami” – powiedziała Katja Gloger. Przypomniała też, że przez 12 lat pracowała dla Reporterów bez Granic, a z najnowszych rankingów wynika, że tylko jedna na sto osób może czerpać informacje z wolnych, niezależnych mediów.
Nagrodę zadedykowała dziennikarzom na wygnaniu i kolegom z „Nowej Gaziety”. Ta niezależna rosyjska gazeta, od lat znana z krytycznych relacji o Kremlu, została w tym tygodniu zmuszona do zamknięcia działalności w Rosji i opuszczenia moskiewskiej redakcji.
Dialog zamiast krzyku
Abdul Karim mówił, że dziennikarstwo jest dziś trudniejsze i bardziej wyczerpujące niż kiedykolwiek. Wspomniał o nienawiści, podżeganiu, atakach i groźbach, zarówno w sieci, jak i poza nią, w regionach, o których relacjonuje, ale także w Niemczech. Mimo osobistych kosztów rezygnacja nie wchodzi w grę. Jego odpowiedzią jest dziennikarstwo, które buduje dialog, uwzględnia różne perspektywy i łączy zamiast dzielić. Podkreślał, że słuchanie nie oznacza zgody, a zrozumienie nie musi oznaczać zgadzania się. Jednocześnie wezwał do jasnego sprzeciwu wobec rasizmu, antysemityzmu, islamofobii, dyskryminacji, seksizmu i mowy nienawiści, bez względu na to, z której strony pochodzą.
Co to oznacza dla czytelnika w Polsce
Sama nagroda jest niemiecka, ale poruszone w niej wątki dotyczą także nas. Debata o tym, czy Europa, w tym Niemcy, przez lata błędnie oceniała Rosję, od dawna toczy się również w Polsce, a książka Gloger i Mascolo jest głosem z samych Niemiec w tej sprawie. Z kolei los „Nowej Gaziety” pokazuje, jak kurczy się przestrzeń dla niezależnych mediów u wschodniego sąsiada UE, a to wpływa na jakość informacji, jakie docierają do nas z Rosji.
W praktyce przypomina to, że rzetelne relacje zagraniczne wymagają korespondentów na miejscu i redakcji, które za nie płacą. Dla czytelnika to dobry powód, by sprawdzać źródła informacji o świecie i wspierać media, które takie relacje przygotowują.
Źródło: DW – „Werner Holzer Prize awarded to Katja Gloger and DW’s Jaafar Abdul Karim”
